Narkotyk to środek wywołujący uzależnienie. Należy przy tym pamiętać, iż pojęcie to obejmuje zarówno substancje uzależniające o działaniu pobudzającym, np. środki psychostymulujące (amfetamina, kokaina) jak i o działaniu silnie hamującym (np. barbiturany, benzodiazepiny, alkohole, w tym alkohol etylowy) a także środki psychodysleptyczne (halucynogenne, np. LSD-25, meskalina, psylocybina).

Co to jest zespół uzależnienia?

Na zespół uzależnienia składają się takie zjawiska fizjologiczne, behawioralne i poznawcze, kiedy zachowania związane z używaniem substancji uzyskują wyraźną przewagę nad innymi, które były charakterystyczne dla danej osoby.

Kiedy możemy rozpoznać zespół uzależnienia?

Najistotniejsze cechy i objawy zespołu uzależnienia to:

• silna potrzeba lub przymus używania substancji psychoaktywnej,
• utrata samokontroli w używaniu substancji psychoaktywnej (niemożność przerwania przyjmowania, utrata kontroli dawek),
• przyjmowanie substancji w celu uniknięcia objawów abstynencyjnych (patrz niżej),
• wystąpienie zespołu abstynencyjnego po przerwaniu przyjmowania substancji,
• wzrost tolerancji (patrz niżej),
• charakterystyczny indywidualny sposób używania substancji,
• postępujące zaniedbywanie innych zainteresowań lub przyjemności na rzecz zdobywania i przyjmowania substancji uzależniającej,
• zażywanie środka mimo wyraźnych szkód fizycznych, psychicznych, społecznych, o których wiadomo, że mają związek z przyjmowaniem środka.

Jeśli stwierdzimy, że występują co najmniej trzy z powyższych objawów nieprzerwanie przez miesiąc w ciągu ostatniego roku, rozpoznajemy zespół uzależnienia. Bezwzględnie polecana jest wtedy wizyta w poradni psychologicznej i rozpoczęcie terapii uzależnienia.

Co to są objawy abstynencyjne i zespół abstynencyjny?

Objawy abstynencyjne to zjawiska fizyczne i psychiczne wiążące się odstawieniem środków psychoaktywnych. Całość takich zjawisk charakterystycznych dla danego środka, nazywamy zespołem abstynencyjnym. Jego występowanie po odstawieniu narkotyku jest jednym z czynników potwierdzających uzależnienie. W sytuacji, gdy najbardziej nasilone są objawy somatyczne (w przypadku opiatów m.in. biegunka, wymioty, bóle mięśni, wyciek z nosa, nadmierna potliwość) - mówi się o zależności fizycznej. Jeśli większe znaczenie mają dolegliwości psychiczne - mówi się o zależności psychicznej. W praktyce objawy są często ze sobą silnie powiązane.

Rodzaje narkotyków:

1. Amfetamina

To cała grupa środków psychostymulujących pochodnych fenylopropylanu. Środki te, w odróżnieniu od kokainy powodują długotrwałe pobudzenie. W ciągu ostatnich stu lat były one wykorzystywane w różnorodny sposób: od zastosowań leczniczych w medycynie, poprzez stosowanie ich jako środki odchudzające przez osoby otyłe; były również powszechne wśród sportowców jako tzw. koks (doping) w sporcie; obecnie pozostają przede wszystkim środkami odurzającymi stosowanymi przez narkomanów.

Metamfetamina względem chemicznym jest podobna do amfetaminy; różni się od niej tylko obecnością grupy N-metylowej. Jej pobudzające działanie na ośrodkowy układ nerwowy jest słabsze niż amfetaminy, a efekty euforyzujące są podobne do kokainy, ale utrzymują się dłużej.

Zewnętrzne oznaki używania amfetamin:

• nerwowość, drażliwość,
• rozszerzone źrenice, w nikłym stopniu reagujące na światło,
• kłopoty ze snem,
• wahania nastroju od euforii do depresji,
• nadmierne poczucie pewności lub nieuzasadniony strach,
• znaczne ubytki wagi ciała (przy długotrwałym używaniu).

Na co należy zwrócić uwagę:

• tabletki, kapsułki,
• małe opakowania plastikowe zawierające biały proszek lub kryształy,
• igły, strzykawki.

Nazwy slangowe:

• amfa, proszek, spid, proch, feta, setka, witamina A.

2. Ecstasy (MDMA)

Jest syntetycznym analogiem amfetaminy i meskaliny - z jednej strony wykazuje działanie stymulujące układ nerwowy (podobnie jak amfetamina), z drugiej posiada właściwości psychodeliczne (podobnie jak meskalina). Często nazwa ecstasy używana jest także w szerszym znaczeniu: w stosunku do innych analogów metamfetaminy o podobnym, jednocześnie stymulującym i halucynogennym działaniu (MDA, BDB czy MBDB). Substancja aktywna w preparatach ecstasy to 3,4-metylenodioksymetamfetamina (MDMA).

Zewnętrzne oznaki używania:

• rozszerzenie źrenic,
• pobudzenie,
• mało racjonalne i dziwne zachowanie (np. okazywanie niecodziennej sympatii wobec innych),
• czasem brak koordynacji ruchowej.

Nazwy slangowe:

• eska, bleta, piguła,
• nazwy własne tabletek, np. UFO, Love, Superman, Mitsubishi, Vogel, Herz, Sonne, VW.

3. Grzyby halucynogenne

Spośród 5.000 odmian grzybów znanych przez człowieka - około 80 odmian posiada właściwości psychoaktywne. Są one spotykane, oprócz dalekiej północy, na każdej szerokości geograficznej. Zazwyczaj miały one zastosowanie lokalne, związane z miejscowymi zwyczajami i obrzędami; stosowane były od wieków. Otaczano je czcią na całym świecie, ale szczególny kult grzybów istniał w Ameryce Południowej i Północnej. Spośród wszystkich grzybów wywołujących halucynacje, na uwagę zasługuję dwa gatunki: grzyby psylocyble (Psylocyble mexicana / astecorum) i muchomor czerwony (Amanita muscaria), gdyż właśnie te są współcześnie używane ze względu na właściwości psychodeliczne.

Zewnętrzne oznaki używania grzybów halucynogennych:

• zachowanie odurzonego może mieć bardzo różny charakter od spokojnego i przygaszonego do stanów silnego rozdrażnienia, a nawet wściekłości,
• wszystkie zmysły są bardzo wrażliwe, a w szczególności słuch i wzrok,
• normalne oświetlenie staje się nie do zniesienia, najsłabsze dźwięki są wychwytywane, drobne przedmioty przybierają przybierają ogromne rozmiary stając się przeszkodami nie do przebycia.

Objawy użycia grzybów halucynogennych:

• gadatliwość i wesoły nastrój,
• silne halucynacje,
• prowadzenie rozmów z wyimaginowanymi osobami,
• wyostrzenie zmysłów wzroku i słuchu.

Nazwy slangowe grzybów halucynogennych:

• grzybki, psylocyby, psyfki, baluny.

Dowiedz się więcej na stronie Victi - Uzależnienia od narkotyków